Yasal Yükümlülükler ve Taraflerin Sorumlulukları
Bir önceki derste iş sağlığı ve güvenliğinin temel kavramlarını ve neden herkesi ilgilendirdiğini ele almıştık. Şimdi işin hukuki boyutuna geçiyoruz: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işyerinde kimin neyden sorumlu olduğunu net biçimde tanımlar. Bu derste işveren ve çalışan yükümlülüklerini birlikte inceleyeceğiz.
6331 Sayılı Kanunun Temel Yaklaşımı
6331 sayılı Kanun, işyeri büyüklüğüne ve faaliyet alanına bakılmaksızın neredeyse tüm işyerlerini kapsar. Kanunun temel felsefesi önleyici yaklaşımdır: kaza olduktan sonra müdahale etmek yerine, riskler daha ortaya çıkmadan tespit edilip ortadan kaldırılmalıdır.
İşverenin Başlıca Yükümlülükleri
- İşyerinde risk değerlendirmesi yaptırmak ve güncel tutmak
- Çalışanlara uygun, dilini anladıkları şekilde İSG eğitimi vermek
- Gerekli kişisel koruyucu donanımı (KKD) temin etmek ve kullanımını sağlamak
- Acil durum planları hazırlamak, tahliye ve yangın tatbikatları düzenlemek
- İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmek
- Kaza ve ramak kala olaylarını kayıt altına almak, gerekli bildirimleri yapmak
Çalışanın Başlıca Yükümlülükleri
- Kendisinin ve etkilendiği diğer çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atmamak
- Aldığı eğitim ve talimatlar doğrultusunda çalışmak
- Sağlanan KKD'yi doğru ve eksiksiz kullanmak
- Makine, cihaz, araç ve KKD'lerde tespit ettiği arızaları amirine bildirmek
- İşveren tarafından görevlendirilen kişilere yardımcı olmak
Çalışan Katılımının Önemi
Kanun, İSG'yi sadece işverenin görevi olmaktan çıkarıp ortak bir sorumluluk haline getirir. Çalışanların risklerin belirlenmesi, önlemlerin planlanması ve uygulanması süreçlerine katılımı, çalışan temsilcileri ve İSG kurulları aracılığıyla güvence altına alınır. Sahadaki gerçek riskleri en iyi bilen kişiler genellikle o işi fiilen yapan çalışanlardır; bu nedenle onların geri bildirimi olmadan hazırlanan önlemler eksik kalabilir.
| Taraf | Temel Sorumluluk |
|---|---|
| İşveren | Güvenli çalışma ortamı sağlamak, eğitim ve KKD temin etmek |
| Çalışan | Kurallara uymak, KKD kullanmak, tehlikeleri bildirmek |
| İSG Kurulu / Temsilcisi | Tarafları bir araya getirmek, önerileri iletmek |
Bir sonraki derste, bu yükümlülüklerin uygulamada nasıl hayata geçirildiğini görmek için risk değerlendirmesi sürecinin adımlarını inceleyeceğiz.
Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol