Pp ve Ppk Hesabı: Cp/Cpk'dan Farkı Nedir?
Pp ve Ppk Nedir?
Önceki derste Cp ve Cpk endekslerini öğrendik. Cp/Cpk, sürecin kısa dönem yeterliliğini ölçer. Ancak gerçek dünyada, bir süreç zaman içinde değişebilir. Pp ve Ppk endeksleri, uzun dönem varyasyonu kullanarak daha gerçekçi bir yetenek ölçümü sunar.
Cp/Cpk ile Pp/Ppk Arasındaki Temel Fark
Her iki indeks grubu da aynı mantıkla çalışır: üst limit, alt limit ve varyasyon. Aralarındaki fark, varyasyon hesabında kullanılan verinin zamansal kapsamıdır.
| Özellik | Cp/Cpk (Kısa Dönem) | Pp/Ppk (Uzun Dönem) |
|---|---|---|
| Varyasyon Türü | Kısa dönem değişkenlik (grup içi) | Uzun dönem değişkenlik (genel) |
| Standart Sapma | Örnek grup standart sapması (σ_kısa) | Toplam veri standart sapması (σ_uzun) |
| Veri Aralığı | Belirli bir dönem (örn: 1 vardiya) | Tüm süreç verisi (örn: 1 ay) |
| Kullanım Amacı | Sürecin potansiyelini görmek | Sürecin gerçek performansını görmek |
Kısa Dönem vs. Uzun Dönem Varyasyon
Kısa dönem varyasyon: Makine ayarları sabit, kalıpları tekrarlanabilir olduğunda ölçülür. Sadece ölçüm hatası ve anlık dalgalanmalar dahildir. Teoride en iyi performansı gösterir.
Uzun dönem varyasyon: Gerçek üretim ortamını temsil eder. Makine aşınması, sıcaklık değişimleri, hammadde farklılıkları, operatör değişimleri gibi tüm etkiler dahildir. Her zaman daha yüksek olur.
Analoji: Cp, 100 metre sprintinde göstereceğiniz hızınızdır. Pp, bir maratonda göstereceğiniz ortalama hızınızdır. İkisi de önemli, ama maraton daha gerçekçi.
Pp ve Ppk Formülleri
Pp (Process Performance Index):
Pp = (Üst Limit – Alt Limit) / (6 × σ_uzun_dönem)
Burada σ_uzun_dönem = tüm veri setinin standart sapması
Ppk (Process Performance Index, Kemerli):
Ppk = min[(Üst Limit – Ortalama) / (3 × σ_uzun_dönem), (Ortalama – Alt Limit) / (3 × σ_uzun_dönem)]
Ppk, ortalamanın tolerans içindeki yerini dikkate alır. Cp/Cpk ile aynı mantık, farklı standart sapma.
Hesaplama Örneği
Önceki dersten hatırlayılan tolerans: yüz artı eksi on (Alt: doksan, Üst: yüzondokuz, Aralık: yirmi)
Kısa dönem standart sapma: bir virgül altmışyedi, Cp = iki virgül sıfır
30 gün boyunca 200 ölçümün uzun dönem standart sapması: iki virgül beş
Pp hesabı:Pp = 20 / (6 × 2,5) = 20 / 15 = 1,33
Fark açık: Cp = iki virgül sıfır, Pp = bir virgül otuzüç. Sürecin gerçek uzun dönem performansı, kısa dönem potansiyelinden daha düşük.
Sık Hatalar ve İpuçları
- Hata bir: Yetersiz veri ile Pp/Ppk hesaplamak. Minimum yüz otuzbeş veri noktası gerekir.
- Hata iki: Pp'nin Cp'den "daha kötü" çıkması normal ve bekleneceğidir.
- İpucu bir: Pp/Cpk farkı büyükse, süreçte zaman içinde kayma vardır. Operasyonel sebepleri araştırın.
- İpucu iki: Hedef: Pp/Ppk ≥ bir virgül altmışyedi. Yaygın minimum: Ppk ≥ bir virgül otuzüç
Kısa Uygulama
Pil kapasitesi üretim hattında tolerans: ikibinsekizyüzellidüş artı eksi yüzelli mAh (Alt: ikibinyediyüz, Üst: üçbin)
30 günlük veri: Ortalama = ikibinsékeliyetmiş mAh, Uzun dönem standart sapma = kırkbeş mAh
Soru: Pp ve Ppk değerlerini hesaplayınız. Ppk ≥ bir virgül otuzüç kriterlini sağlıyor mu?
Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol