Python Nedir ve Bilgisayarına Nasıl Kurulur?

Python ile Programlamaya Giriş kursuna hoş geldin! Bu, sekiz derslik yolculuğumuzun ilk adımı. Daha önce hiç kod yazmamış olsan bile rahat ol; her şeyi en baştan, adım adım anlatacağız. Bu derste önce Python'ın ne olduğunu öğrenecek, sonra bilgisayarına kuracak ve son olarak ekrana ilk yazını bastıracaksın.

Bu derste ne yapacağız?

Bu dersin hedefi iki şey: birincisi Python'ın ne olduğunu ve neden bu kadar yaygın kullanıldığını basit bir dille anlamak; ikincisi Python'ı kendi bilgisayarına kurup Merhaba Dünya yazısını ekranda görmek. Bu dersin bir ön koşulu yok; internete bağlı bir bilgisayar (Windows, macOS veya Linux fark etmez) ve birkaç dakikan yeterli. Daha önce hiçbir programlama dili bilmene gerek yok.

Kavram

Python, bilgisayara adım adım talimat vermek için kullanılan bir programlama dilidir. Normalde bilgisayar sadece 0 ve 1'lerden oluşan bir dil anlar; biz insanlar için bu çok zor olurdu. Python gibi diller, bizim İngilizceye yakın, okunması kolay komutlar yazmamızı sağlar; sonra bu komutları bilgisayarın anlayacağı dile çevirir.

Bunu bir benzetmeyle düşünelim: Bir yabancı ülkede, o ülkenin dilini bilmeyen birine yol tarif etmek istediğini hayal et. Aranızda bir tercüman varsa, sen kendi dilinde konuşursun, tercüman da bunu karşı tarafa çevirir. Python da tam olarak böyle bir tercümandır: sen okunması kolay komutlar yazarsın, Python bunları bilgisayarın işlemcisinin anlayacağı hale getirir.

Python'ın bu kadar sevilmesinin birkaç nedeni var. Söz dizimi (yani komutları yazma kuralları) oldukça sadedir; bu yüzden yeni başlayanlar için öğrenmesi görece kolaydır. Ayrıca web siteleri yapmaktan veri analizine, yapay zekâ çalışmalarından basit otomasyon görevlerine kadar pek çok alanda kullanılabilir. Bu da onu hem öğrenciler hem de profesyoneller için değerli bir araç yapar.

Adım adım uygulama

Şimdi Python'ı bilgisayarına kuralım. Aşağıdaki adımları sırasıyla takip et. Kullandığın işletim sistemine göre bazı ekranlar biraz farklı görünebilir; ayrıca Python'ın resmî sitesinin tasarımı zamanla değişebilir, bu yüzden gördüğün ekran burada anlatılandan küçük farklar gösterebilir; genel akış aynı kalır.

1) İnternet tarayıcını aç ve adres çubuğuna python.org yaz, ardından Enter tuşuna bas. Bu, Python'ı geliştiren ekibin resmî web sitesidir.

2) Sitenin ana sayfasında genellikle üst kısımda büyük bir Downloads (İndirmeler) sekmesi ya da düğmesi bulunur. Bu düğmeye tıkla. Site, senin işletim sistemini otomatik olarak algılayıp o sisteme uygun en güncel Python sürümünü önerecektir.

3) Önerilen sürümü indirmek için görünen sarı ya da mavi renkli Download Python düğmesine tıkla. İndirme işlemi başlayacak ve dosya, tarayıcının indirilenler klasörüne kaydedilecek.

4) İndirme tamamlandığında indirilen dosyaya (uzantısı Windows'ta genellikle .exe, macOS'ta .pkg şeklindedir) çift tıklayarak kurulumu başlat.

5) Windows kullanıyorsan, kurulum penceresinin en altında Add python.exe to PATH (veya Add Python to PATH) yazan bir onay kutusu göreceksin. Bu kutuyu mutlaka işaretle; işaretlemezsen ilerleyen derslerde komut satırından Python'ı çalıştırmakta zorlanabilirsin.

6) Ardından Install Now düğmesine tıkla ve kurulumun tamamlanmasını bekle. macOS'ta ise kurulum sihirbazındaki Continue, Agree ve Install düğmelerini sırasıyla takip etmen yeterli olacaktır.

7) Kurulum bittiğinde Close (Kapat) düğmesine basarak pencereyi kapat.

8) Kurulumun başarılı olup olmadığını kontrol edelim. Windows'ta Başlat menüsüne tıklayıp "cmd" yazarak Komut İstemi uygulamasını aç. macOS'ta ise Terminal uygulamasını aç. Açılan siyah pencereye şu satırı yaz ve Enter'a bas: python --version . Ekranda "Python" kelimesiyle başlayan bir sürüm numarası görüyorsan (örneğin Python 3.x.x gibi), kurulum başarılı demektir.

9) Şimdi Python'ın kendi basit düzenleyicisini açalım. Windows'ta Başlat menüsünden "IDLE" yazarak IDLE (Python) uygulamasını bul ve aç. Bu, Python ile birlikte otomatik olarak kurulan, kod yazıp çalıştırabileceğin basit bir programdır.

10) IDLE açıldığında karşına yanıp sönen bir imleç ve ">>>" işareti gelecek. Bu, Python'ın senden komut beklediği anlamına gelir. Şu satırı yazıp Enter'a bas: print("Merhaba Dünya") . Burada print kelimesi Python'a "şunu ekrana yaz" demenin yoludur; parantez içindeki tırnaklı kısım ise ekrana yazılmasını istediğin metindir.

11) Enter'a bastığında bir alt satırda "Merhaba Dünya" yazısının ekrana çıktığını göreceksin. Tebrikler, bu senin ilk çalışan Python komutun!

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Şimdi sıra sende. Aşağıdaki küçük görevi kendi başına tamamlamayı dene:

IDLE'ı aç ve ekrana kendi adını yazdıran bir komut yaz. Örneğin adın Ayşe ise print("Merhaba, ben Ayşe") gibi bir satır yazıp Enter'a basman yeterli.

Kontrol listesi:

• Python'ın bilgisayarına kurulduğunu python --version komutuyla doğruladım.
• IDLE uygulamasını başarıyla açtım.
• print(...) komutunu kullanarak ekrana kendi ismimi içeren bir mesaj yazdırdım.
• Yazdığım komutta tırnak işaretlerini ve parantezleri doğru kullandım.

Kendini sına

1) Python nedir, tek cümleyle açıklar mısın?

2) Bilgisayara talimat vermek için neden doğrudan 0 ve 1 yerine Python gibi bir dil kullanırız?

3) Windows'ta Python kurulumu sırasında hangi onay kutusunu işaretlemek çok önemlidir?

4) Kurulumun başarılı olup olmadığını komut isteminde hangi komutla kontrol edebiliriz?

5) Ekrana bir metin yazdırmak için kullandığımız komutun adı nedir?

Cevaplar

1) Python, bilgisayara adım adım talimat vermek için kullanılan, okunması ve öğrenilmesi kolay bir programlama dilidir.

2) Çünkü 0 ve 1'lerle doğrudan çalışmak insanlar için çok zor ve zaman alıcıdır; Python gibi diller bizim anlayacağımız komutları bilgisayarın anlayacağı dile çevirerek işi kolaylaştırır.

3) "Add python.exe to PATH" (Python'ı PATH'e ekle) onay kutusu işaretlenmelidir.

4) python --version komutuyla kontrol edilir.

5) Ekrana metin yazdırmak için print komutu kullanılır.