Veri Toplama Yöntemleri ve Veri Kalitesi
Ders 3/8: Veri Toplama Yöntemleri ve Veri Kalitesi
Önceki derslerde verinin karar vermede ne kadar önemli olduğunu öğrendik. Peki bu veriler nereden geliyor? Bu derste veri toplamak için kullanılan farklı yöntemleri ve bu verilerin kalitesini etkileyen sorunları inceleyeceğiz.
Veri Toplama Yöntemleri
Kurumlar dört ana yöntemle veri toplarlar:
1. Anketler ve Çalışmalar
- Müşteri memnuniyeti anketleri
- Çalışan geri bildirimi formları
- Pazar araştırması
- Avantajı: Doğrudan geri bildirim alınır
- Riski: Katılımcılar yanıltıcı cevap verebilir
2. Gözlem ve Ölçüm
- Müşteri davranışını izleme
- Hava durumu, sensör verileri
- Satış noktasında müşteri trafiği
- Avantajı: Gerçek davranışı yakalarız
- Riski: Yüksek maliyetli ve zaman alıcı olabilir
3. Sistem Kayıtları ve Administratif Veri
- Satış sistemi işlem kayıtları
- Banka hesap hareketleri
- Muhasebe belgeleri
- Avantajı: Objektif ve otomatik
- Riski: Sistem tasarımına bağımlı
4. Deneyler ve Testler
- A/B testi: İki farklı reklam görmek
- Pilot projeler
- Kontrollü ortamda ölçüm
- Avantajı: Neden-sonuç ilişkisini tespit eder
- Riski: En pahalı ve karmaşık yöntemdir
Veri Kalitesi Sorunları
Toplanan veriler her zaman mükemmel değildir. Üç ana sorun vardır:
| Sorun Türü | Açıklama | Örnek | Etkisi |
|---|---|---|---|
| Eksik Veri | Toplanan veri boş veya kayıp | Anket formu doldurulmamış alanlar | Hatalı hesaplamalar yapılır |
| Hata ve Yanlışlık | Yanlış yazılan veya ölçülen bilgiler | 12.000 yerine 120.000 yazılmış satış | Kararlar yanlış gerçeklere dayanır |
| Önyargı (Bias) | Sistematik yanlış temsil | Sadece memnun müşteriler anket doldurmuş | Gerçek problemi görmeyiz |
Veri Kalitesi Karar Vermeyi Nasıl Etkiler?
Senaryo: Bir restoran müdürü müşteri memnuniyeti arttırdığını düşünüyor. Bunun sebebi:
- Bilgisayardaki müşteri puanlamalarında yazı hatası (7 yerine 7.7 kaydedilmiş)
- Sadece memnun müşteriler form doldurmuş (önyargı)
- Bazı günlerde veriler kaydedilmemiş (eksik veri)
Sonuç: Yanlış veri, yanlış karar alınır. Kaynak yoksa sorunları çözmez.
İyi Veri Toplama için İpuçları
- Basit ve anlaşılır sorular sor
- Veri toplanırken doğruluğu kontrol et
- Farklı kaynaklardan veri topla (anket + gözlem)
- Veriyi toplamadan önce amacını açıkça tanımla
- Eksik verileri tespit et ve çözüm üret
Sonraki Adım
Sonraki derste topladığımız bu verileri nasıl temizleyip düzenleneceğini öğrenecek, eksik verileri nasıl tamamlayacağımızı ve hataları nasıl düzelteceğimizi göreceğiz. Kaliteli veri = Başarılı analiz
Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol