Catchball Süreci: Diyalogla Hedef Netleştirme

Catchball Nedir?

Catchball (top atış-tutma), stratejik hedeflerin yöneticiler ve ekipler arasında karşılıklı diyalogla görüşüldüğü ve iyileştirildiği bir iletişim sürecidir. Japonca "catch" (tutmak) ve "ball" (top) sözcüklerinden gelen bu kavram, Hoshin Kanri'nin kalp çarpışıdır.

Basit bir top atış-tutma oyununa benzer: üst yönetim bir hedef "atar" → ekip bunu "tutar" ve uygunluğu değerlendirir → geri "gönderir" (öneriler, sorular, kaygılar ile) → yönetim düşünür ve "yeniden atar" → bu döngü net, kabul görmüş ve gerçekçi hedeflere ulaşıncaya kadar devam eder.

Neden Önemli?

Strateji-Operasyon Bağlantısı: Üst stratejiler operasyonel düzeyden kopmuş halde kalırsa, kullanılmayan hayal ürünlerine dönüşür. Catchball, bunları bağlar.
Sahiplenme Duygusunun Doğması: Hedefler empoze edilirse, yazı tahtaya yazılıp unutulur. Diyalog sonunda belirlenen hedefler, ekipler tarafından kendi hedefleri olarak sahiplenilir.
Gerçekçilik: Operasyonda çalışan insanlar, gerçekçi hedeflerin ne olduğunu en iyi bilenlerdir. Onların sesi dinlenirse, başarısız veya erişilmez hedeflerden kaçınılır.
Esneklik: Çıkışta yapılan plan değişir, zorluklar ortaya çıkar. Catchball, bu değişkenliklere tepki vermeyi sağlar.

Catchball Süreci Adımları

Adım	Yapılan İşlem	Sorumlu
1. Stratejik Hedefin Sunumu	Üst yönetim, vizyonu, stratejik hedefleri ve beklentileri açıkça iletir.	Yönetim
2. Ekip Tarafından İnceleme	Ekip hedefi alır, kendi operasyonları, kaynakları, riskleri dikkate alarak değerlendirir.	Ekip
3. Geri Bildirim ve Sorular	Ekip kaygılarını, önerilerini, değiştirilmesi gereken noktaları yazılı veya sözlü olarak iletir.	Ekip
4. Yönetimin Değerlendirmesi	Yönetim, geri bildirimi dinler, koşulları, yöntemleri veya hedef değerlerini değiştirir veya onaylar.	Yönetim
5. Nihai Anlaşma	Her iki taraf, hedefi ve yol haritasını kabul eder, sorumlu kişiler belirlenir.	İkisi

Gerçekçi Bir Örnek

Senaryo: Bir üretim şirketi, kalite hatasını yüzde 40 azaltmayı hedeflemiş. Bu hedef, Genel Müdür tarafından Üretim Müdürüne "atılır".

Üretim Müdürü değerlendirir: "Mevcut ekipte, kapasite ve eğitim düzeyine bak. Yüzde 40 gerçekçi midir? Belki yüzde 15 daha akılcı olur. Ama makinelere yatırım yapılırsa yüzde 30 olabilir."

Geri bildirim: "Hedef yüzde 40 gerçekçi görünmüyor. Yüzde 30 hedefile ulaşmak için X milyonluk ekipman yatırımı gerekli. Alternatif olarak yüzde 15 hedefine mevcut kaynakla 6 ayda elde edebiliriz."

Müdür konuşur: "Anladım. Bütçe kısıtlı. Peki 9 ayda yüzde 25 hedefile ne dersin, başa gelen eğitim desteği ile?" Tekrar görüş alır, mutabakat sağlanır.

Başarı İçin İpuçları

Açık İletişim: Hedef neden önemlidir? Ölçümü nasıl yapılır? Başarısı ne anlama gelir? Her şeyi net açıkla.
Zaman Ayır: Catchball, hızlı kararlardan değildir. Her tarafın düşünmesi, değerlendirmesi için yer ver.
Yazılı Kaydet: Görüşmeler sonrası, nihai hedef, yol haritası, sorumlu kişiler yazılı hale getirilip imzalanmalı.
Dinle, Hakaret Etme: Alt düzey çalışanların görüşleri, yönetimin planını geliştirmek için altın değerindedir. Onları dinle.
Periyodik Gözden Geçiş: Hedef belirlenince, uygulanırken yeni zorluklar ortaya çıkabilir. Periyodik olarak gözden geçir ve gerekirse ufak düzeltmeler yap.

Sık Yapılan Hatalar

Top Yere Düşüyor: Yönetim hedefi "atar" ama ekiple görüş almaz. Ekip, hedefi operasyonunun dilinde anlamadığı için operasyona bağlanmaz.
Gerçekçi Olmayan Hedefler: Yönetim, operasyonun zorluğunu görmüyor veya görmek istemiyor. Hedefler saç saçına erişilmez olur, motivasyon düşer.
Tek Yönlü Konuşma: Yönetim konuşur, ekip sessiz kalır. Sessizlik katılım değildir, korkudur.
Yazı Tahtaya Yazılıp Unutma: Hedefler belirlenip, alet konulur. Aylar sonra kimse hatırlamaz, izlenmez.

Küçük Uygulama

Takım Etkinliği (20-30 dakika):

Bir strateji hedefi (size verilen) ele alın.
Grup 1: Yönetim rolü → hedefi açıklayın, beklentilerinizi ifade edin.
Grup 2: Ekip rolü → geri bildirim, kaygılar, öneriler sunun.
Diyalog yapın, anlaşmaya ulaşın.
Sonunda: "Anlaştığımız hedef nedir?" yazılı hale getirin.

Bu dersi kayıt olmadan izleyebilirsin. İlerlemeni kaydetmek, sertifika almak ve puan tablosuna girmek için ücretsiz üye ol: Kayıt Ol