Düzensiz Fiillerde Geçmiş Zaman (Irregular Verbs - Past Simple)

Önceki ders: "To Be" ve Düzenli Fiillerle Geçmiş Zaman (Simple Past: was/were, -ed) dersinde geçmiş zamanın temelini öğrendin. Bu derste ise İngilizce'de çok sık kullanılan ama kurala uymayan düzensiz fiilleri (irregular verbs) öğreneceksin. Sonraki ders: Geçmiş Zamanda Soru ve Olumsuz Cümleler (Past Simple Questions and Negatives) dersinde bu fiilleri soru ve olumsuz cümlelerde nasıl kullanacağını göreceksin.

Bu derste ne öğreneceksin?

• Düzensiz fiil ne demektir, düzenli fiillerden farkı nedir?
• Günlük hayatta en sık kullanılan 15 düzensiz fiilin geçmiş halini öğreneceksin.
• Bu fiilleri gerçek cümleler içinde, özellikle seyahat ve yemek konularında kullanmayı öğreneceksin.
• Türk öğrencilerin bu fiillerde sık yaptığı hataları fark edip düzelteceksin.

Kelimeler

Dil bilgisi / kalıp

Düzensiz fiil (irregular verb) ne demektir? Düzenli fiillerde geçmiş zaman yapmak için fiilin sonuna -ed ekleriz (örneğin: work → worked). Ama düzensiz fiillerde bu kural işlemez; fiilin kendisi tamamen değişir. Bu fiilleri ezberlemek gerekir, kural bulmaya çalışmak işe yaramaz.

Formül: Özne + fiilin 2. hali (V2) + geri kalan cümle

Örnek: I + went + to Istanbul. (Ben + gittim + İstanbul'a.)

Önemli: Bu fiillerin geçmiş hali, kişiye göre değişmez. Türkçe'de "gittim, gittin, gitti" derken fiil sonu değişir; İngilizce'de ise "went" herkes için aynı kalır.

• I went, you went, he went, she went, we went, they went (hepsi aynı)

Bu, İngilizce geçmiş zamanı Türkçe'den çok daha kolay yapan bir özelliktir: sadece bir kelime öğrenip herkes için kullanabilirsin.

Örnek cümleler

I went to Antalya last summer.
Geçen yaz Antalya'ya gittim.

She ate pasta at the restaurant.
O, restoranda makarna yedi.

We saw a beautiful beach.
Güzel bir plaj gördük.

He had a big breakfast.
O, büyük bir kahvaltı yaptı (sahip oldu).

They made a reservation for two people.
Onlar iki kişilik rezervasyon yaptılar.

I took a taxi to the airport.
Havaalanına taksi tuttum (aldım).

She bought a souvenir from the market.
O, pazardan bir hediyelik eşya satın aldı.

We drank Turkish tea after dinner.
Akşam yemeğinden sonra Türk çayı içtik.

My friend came to visit me.
Arkadaşım beni ziyarete geldi.

The waiter gave us the menu.
Garson bize menüyü verdi.

Diyalog

A: Hi! How was your trip?
Merhaba! Gezin nasıldı?

B: It was amazing! I went to Cappadocia.
Harikaydı! Kapadokya'ya gittim.

A: Wow! What did you see there?
Vay be! Orada ne gördün?

B: I saw the fairy chimneys. They were incredible.
Peri bacalarını gördüm. İnanılmazlardı.

A: Did you try the local food?
Yerel yemekleri denedin mi?

B: Yes! I ate a special pottery kebab.
Evet! Özel bir çömlek kebabı yedim.

A: That sounds delicious. Where did you stay?
Kulağa lezzetli geliyor. Nerede kaldın?

B: I stayed in a cave hotel. I paid a good price.
Bir mağara otelde kaldım. İyi bir fiyat ödedim.

A: Did you meet any interesting people?
İlginç insanlarla tanıştın mı?

B: Yes, I met a lovely family from Germany.
Evet, Almanya'dan sevimli bir aileyle tanıştım.

A: When did you come back?
Ne zaman geri döndün?

B: I came back yesterday. It was a perfect trip!
Dün geri döndüm. Mükemmel bir geziydi!

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Yanlış: I goed to school. → Doğru: I went to school. (Düzensiz fiillere -ed eki eklenmez, çünkü kuralları yoktur.)
• Yanlış: She eated dinner. → Doğru: She ate dinner. ("Eat" fiilinin geçmişi "ate"tir, "eated" diye bir kelime yoktur.)
• Yanlış: He wents to Izmir. → Doğru: He went to Izmir. (Geçmiş zamanda fiil, kişiye göre değişmez; "he" için bile "wents" değil "went" kullanılır.)
• Yanlış: I have went there. → Doğru: I went there. ("Went" kelimesi zaten geçmiş zamandır; başına "have" eklemek yanlıştır, bu farklı bir zaman yapısıdır.)
• Yanlış: We buyed a ticket. → Doğru: We bought a ticket. ("Buy" fiilinin geçmişi "bought"tur.)

Alıştırma

1. I ___ (go) to the market yesterday.
2. She ___ (eat) a sandwich for lunch.
3. We ___ (see) a nice hotel near the sea.
4. "Sen dün ne aldın?" cümlesini İngilizceye çevir (buy fiilini kullan).
5. He ___ (have) a good time in Bodrum.
6. Aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a) She comed home. b) She came home.
7. They ___ (make) a big dinner for the guests.
8. "Ben taksi tuttum" cümlesini İngilizceye çevir (take fiilini kullan).

Cevap Anahtarı

1. went
2. ate
3. saw
4. What did you buy yesterday?
5. had
6. b) She came home.
7. made
8. I took a taxi.

Telaffuz ipucu

• "Bought" kelimesindeki "gh" harfleri okunmaz; kelime "böt" gibi telaffuz edilir.
• "Said" kelimesi "seyd" değil, "sed" şeklinde okunur; bu, yazılışı yanıltıcı olan bir kelimedir.
• "Ate" kelimesi İngiliz İngilizcesinde bazen "et" şeklinde de okunabilir, ancak Amerikan İngilizcesinde "eyt" şeklinde okunması daha yaygındır.