Gerçekçi Çalışma Planı Nasıl Yapılır?

Bir önceki derste, çalışmanın neden bazen boşa gittiğini ve zamanın nereye kaybolduğunu konuşmuştuk. Şimdi sırada bu sorunun asıl çözümü var: gerçekçi bir çalışma planı. Bu ders, elindeki zamanı derslerin zorluğuna göre nasıl adil paylaştıracağını adım adım gösteriyor.

Neden önemli?

Bir öğrenci düşün: Pazartesi akşamı elinde beş dersin konusu var, önünde de üç saat var. "Hepsine biraz bakarım" diyor ve gelişigüzel başlıyor. En kolay dersi bir saat çalışıyor, zor olana on dakika bile ayıramadan uykusu geliyor. Ertesi gün sınavda en çok soru çıkan konu, en az çalıştığı konu oluyor. Bu durum tesadüf değil; plansız çalışmanın doğal sonucudur. Zaman sınırlı bir kaynaktır ve nasıl harcandığı, sonucu doğrudan belirler. Gerçekçi bir plan, bu kaynağı israf etmeden kullanmanı sağlar.

Temel bilgi

Çalışma planı yapmak, sadece bir kağıda "9.00 matematik, 10.00 tarih" yazmak değildir. İyi bir plan üç şeyi dikkate alır: elindeki gerçek zaman, dersin zorluk seviyesi ve senin o dersteki durumun. Aşağıdaki tablo, bir dersi planlarken sorman gereken soruları özetliyor.

Burada altı çizilmesi gereken bir kavram var: gerçekçi olmak. Gerçekçi plan, "her gün beş saat çalışırım" gibi hayali bir plan değil; "bugün gerçekten ayırabileceğim iki saatim var" diyerek yapılan plandır. Fazla iddialı planlar genelde ilk iki günde çöker, çünkü insan onu tutamayınca kendine kızar ve tamamen bırakır. Az ama tutulabilir bir plan, çok ama tutulamayan bir plandan her zaman daha değerlidir.

Adım adım nasıl yapılır?

• 1. Adım — Gerçek zamanını hesapla: Bir hafta boyunca okul, iş, uyku, yemek ve zorunlu işler dışında kaç saatin kaldığını yaz. Bu, tahmin değil, takvime bakarak yapılan gerçek bir hesap olmalı.
• 2. Adım — Dersleri/konuları listele ve zorluk puanı ver: Her konuya kendine göre 1 (kolay) ile 5 (çok zor) arası bir puan ver. Bu puan, senin bakış açındır; başkasına kolay gelen sana zor gelebilir, sorun değil.
• 3. Adım — Yakın tarihli işleri öne al: Yakın zamanda sınavı veya teslim tarihi olan konuları listenin en üstüne koy. Uzak tarihli konular sonraki haftalara kayabilir.
• 4. Adım — Zor konuları diri olduğun saate yerleştir: Kendini en zinde hissettiğin saat dilimini (sabah, öğleden sonra, akşam) belirle ve zorluk puanı yüksek konuları o saate koy.
• 5. Adım — Her konuya gerçekçi bir süre ver: "Bir saat matematik" yerine "25 dakika çöz, 5 dakika mola" gibi küçük ve net bloklar kullan. Küçük bloklar hem daha az yorucu hem daha kolay takip edilebilir.
• 6. Adım — Boşluk bırak: Plana her gün en az 15-20 dakikalık boş zaman ekle. Beklenmedik bir şey çıkarsa (yorgunluk, misafir, ek ödev) bu boşluk seni kurtarır ve planın tamamen bozulmaz.
• 7. Adım — Günün sonunda kontrol et: Akşam, planladığın işlerden kaçını yaptığını işaretle. Yapamadığın kısmı ertesi güne değil, o haftanın boşluk zamanına ekle.

Örnek

Bu örnek tamamen kurgusaldır. Bir öğrenci, haftada gerçekten boş vakti olan toplam 10 saati hesaplıyor. Beş dersi var: matematik (zorluk 5), fen (zorluk 4), tarih (zorluk 2), İngilizce (zorluk 3), müzik (zorluk 1). Matematik sınavı 4 gün sonra, diğerlerinin sınavı daha uzak. Bu öğrenci planını şöyle kuruyor: Matematiğe her gün 40 dakika, en diri olduğu sabah saatinde; fen'e her gün 30 dakika; İngilizce ve tarihe haftada üçer gün 20'şer dakika; müziğe haftada bir kez 15 dakika. Her gün 15 dakikalık bir boşluk da bırakıyor. Dördüncü gün beklenmedik bir aile işi çıkınca, o günkü tarih çalışmasını atlamak yerine boşluk zamanını kullanarak telafi ediyor. Sınava girdiğinde, en çok çalıştığı ders zaten en zor ders olduğu için hazırlıksız yakalanmıyor.

Sık yapılan hatalar

• Bütün derslere eşit süre ayırmak; oysa zor ders daha fazla zaman ister.
• Planı olduğundan uzun ve yoğun yapmak, sonra tutamayınca planı tamamen bırakmak.
• Zor konuları güne en yorgun olduğun saate (genelde gece) bırakmak.
• Boşluk zamanı bırakmadan planı dakika dakika doldurmak.
• Plana bakmadan, hafızadan "bugün ne çalışayım" diye karar vermek.

Bu hafta yapabileceğin 3 şey

• Bu haftaki gerçek boş zamanını kağıda yaz ve dersleri zorluk puanına göre sırala.
• Yarın için sadece iki konu seç, her birine 25 dakikalık bir çalışma bloğu ayır ve uygula.
• Bir akşam, o gün planladığın işlerden kaçını yaptığını işaretleyip kısa bir not al: neden yapamadın, neyi değiştirmelisin.

Kendini sına

• 1. Gerçekçi bir plan yaparken ilk adım nedir?
• 2. Zorluk puanı yüksek bir konuyu günün hangi saatine koymalısın?
• 3. Plana boşluk zamanı eklemenin amacı nedir?
• 4. Yakın tarihli sınavı olan konuyla uzak tarihli konu arasında planda kim öncelikli olmalı?
• 5. Fazla iddialı bir planın en sık görülen sonucu nedir?

Cevaplar

• 1. Elindeki gerçek zamanı, tahmin değil takvime bakarak hesaplamak.
• 2. Kendini en diri ve zinde hissettiğin saate.
• 3. Beklenmedik durumlarda planın tamamen bozulmasını önlemek, telafi imkânı sağlamak.
• 4. Yakın tarihli sınavı olan konu öncelikli olmalı.
• 5. Birkaç gün içinde tutulamaz hâle gelip tamamen terk edilmesi.

Artık elinde gerçekçi bir plan var; ama plan tek başına yeterli değil. Bir sonraki derste, çalıştığın konuları kısa sürede unutmamak için hangi tekrar tekniklerini kullanman gerektiğini öğreneceksin.