Temel Formüller: Toplama, Çıkarma, Çarpma, Bölme

Bu derste ne yapacağız?

Hedef: Excel'de formülün ne olduğunu öğrenecek, hücre referansı kavramını anlayacak ve toplama, çıkarma, çarpma, bölme işlemleri için formülü yazacağız.

Ön koşul: Ders 4'te hücrelerin biçimlendirilmesini öğrendiniz. Artık öğrendiğiniz hücrelere veri girip, bu verileri hesaplamak için formülleri kullanacağız.

Kavram

Excel'de formül, hücrelerdeki sayıları hesaplamak için yazdığımız komutlardır. Formülü yazarken hücre referansı (A1, B2, C3 gibi hücre adları) ve matematiksel operatörler (+, −, ×, ÷) kullanırız. Formülü yazdığımız hücrede sonuç görünür.

Günlük hayatta nasıl kullandığımızı düşünelim: Alışveriş listesinin toplam tutarını bulmak için, her ürünün fiyatını tek tek toplamamız gerekir. Excel'de bunu formül ile otomatik olarak yapabiliriz. Birisi fiyatı değiştirdiğinde, formül sonucu anında güncellenir.

İşte formülün gücü: Veriyi değiştirince, tüm hesaplamalar anında yenilenir. Bunu elle hesaplamak yerine formülle yapmak, zamandan ve hata riskinden kurtarır.

Adım adım uygulama

Excel'i açarak başlayalım. Aşağıdaki adımları takip edin:

1. Excel'i açın. Boş bir çalışma kitabı açılacaktır.
2. A1 hücresine sayı girin. A1 hücresine tıklayın, 10 yazın ve Enter tuşuna basın.
3. B1 hücresine başka bir sayı girin. B1 hücresine tıklayın, 5 yazın ve Enter tuşuna basın.
4. C1 hücresine toplama formülü yazın. C1 hücresine tıklayın. Formüller her zaman = işareti ile başlar. Yazın: =A1+B1 (boşluk bırakmadan). Yazarken Excel, A1 ve B1 hücrelerini renkli kareler ile vurgulayacaktır—bu normal, formülün hangi hücreleri kullandığını gösterir.
5. Enter tuşuna basın. C1 hücresinde 15 görünecektir. Yani 10 + 5 = 15. Formül başarıyla çalıştı!
6. Formül çubuğunda formülü kontrol edin. C1 hücresine tekrar tıklayın. Ekranın üst tarafında, hücrenin adının sağında formül çubuğu vardır. Orada =A1+B1 yazılı olacaktır. Hücrenin içinde 15 görünüyorsa da, formül çubuğunda formülü görebiliriz.
7. Çıkarma formülünü yazın. D1 hücresine tıklayın ve yazın: =A1-B1 (yani 10 − 5). Enter tuşuna basın. D1 hücresinde 5 görünecektir.
8. Çarpma formülünü yazın. E1 hücresine tıklayın ve yazın: =A1*B1 (yani 10 × 5). Enter tuşuna basın. E1 hücresinde 50 görünecektir. Not: Çarpma için * (yıldız) kullanırız, × değil.
9. Bölme formülünü yazın. F1 hücresine tıklayın ve yazın: =A1/B1 (yani 10 ÷ 5). Enter tuşuna basın. F1 hücresinde 2 görünecektir. Not: Bölme için / (eğik çizgi) kullanırız.
10. A1 hücresindeki değeri değiştirin ve sonuçları gözleyin. A1 hücresine tıklayın, içeriği silin, 20 yazın ve Enter tuşuna basın. Tüm formüllerin sonuçlarının değiştiğini göreceksiniz: C1 = 25, D1 = 15, E1 = 100, F1 = 4. Bu, formülün dinamik çalışmasının ispatıdır.
11. Formüldeki hücre referanslarını anlamak. Formülü yazarken A1, B1, C1 gibi yazdıklarımız hücre referansıdır. Her zaman hücrenin gerçek adını yazarız. Örneğin, A1 yerine 10 yazmadık—çünkü o şekilde verileri değiştirsek, formülü tekrar düzenlemek gerekir.
12. Birleşik formülü yazın. G1 hücresine tıklayın. Operatörleri birden fazla kullanabiliriz. Yazın: =A1+B1*2 (A1 + B1×2). Enter tuşuna basın. Sonuç 30 olacaktır, çünkü Excel çarpma ve bölmeyi önce yapıp sonra toplama ve çıkarmayı yapar (matematikteki işlem önceliğini izler). Şu şekilde hesaplanır: B1 (5) × 2 = 10, sonra A1 (20) + 10 = 30.
13. Parantez kullanarak hesap sırasını değiştirin. H1 hücresine tıklayın. Yazın: =(A1+B1)*2. Enter tuşuna basın. Sonuç 50 olacaktır, çünkü bu kez önce toplama (20 + 5 = 25), sonra çarpma (25 × 2 = 50) yapılır.

Sık karşılaşılan sorunlar

Mini görev

Hedef: Basit bir fatura hesaplayacaksınız. Aşağıdaki adımları izleyin:

1. Excel'de yeni bir çalışma kitabı açın veya boş bir sayfa kullanın.
2. İlk satırda başlık yazın: A1: Ürün, B1: Fiyat, C1: Miktar, D1: Toplam
3. A2 hücresine bir ürün adı yazın (örn: Kalem).
4. B2 hücresine fiyat yazın (örn: 2.50).
5. C2 hücresine miktar yazın (örn: 3).
6. D2 hücresine formül yazın: =B2*C2 (fiyat × miktar). Enter tuşuna basın. Sonuç 7.50 olmalıdır.
7. A3, B3, C3 hücrelerine başka bir ürün ve veriler girin.
8. D3 hücresine aynı formülü yazın: =B3*C3.
9. A5 hücresine Genel Toplam yazın.
10. B5 hücresine formül yazın: =D2+D3 (tüm faturanın toplamını bulunuz).
11. Dosyayı kaydedin: Ctrl+S tuş kombinasyonuna basın, dosya adı yazıp Kaydet düğmesini tıklayın.

Kontrol Listesi:

• Tüm başlıklar yazıldı mı?
• Ürün, fiyat ve miktarlar doğru hücrelere girdi mi?
• D2 ve D3 hücrelerindeki formüller doğru mu (=B2*C2, =B3*C3)?
• Hesaplamalı sonuçlar (D2, D3, B5) doğru sayıları gösteriyor mu?
• Dosya kaydedildi mi?

Kendini sına

Soru 1: Excel'de formül yazarken ilk karakter her zaman ne olmalıdır?

• A) Harf
• B) = (eşittir) işareti
• C) Sayı
• D) Boşluk

Soru 2: A1 hücresine 15, B1 hücresine 3 yazılmıştır. C1 hücresine =A1-B1 formülü yazarsanız, C1 hücresinde hangi sayı görünür?

• A) 18
• B) 12
• C) 45
• D) 5

Soru 3: Excel'de çarpma işlemini hangi simge ile gösterilir?

• A) × (çarpı)
• B) x (harf x)
• C) * (yıldız)
• D) ^ (şapka)

Soru 4: =A1+B1*C1 formülüyle A1=10, B1=5, C1=2 ise sonuç kaçtır?

• A) 30
• B) 20
• C) 70
• D) 100

Soru 5: Formülü yazarken =A1/B1 yazdığınızda B1 hücresine sıfır girilirse ne olur?

• A) Formül 0 sonucu verir
• B) #DIV/0! hatası görünür
• C) Formül otomatik olarak düzeltilir
• D) Hücre boş kalır

Cevaplar

1. B: Formülün başında her zaman = işareti bulunur. Bu, Excel'e "bu bir hesaplama" demektir.

2. B: 15 − 3 = 12. Çıkarma formülü A1'deki sayıdan B1'deki sayıyı çıkarır.

3. C: Excel'de çarpma için * (yıldız) kullanılır. × veya x hatalıdır.

4. B: İşlem sırası: önce B1 × C1 = 5 × 2 = 10, sonra A1 + 10 = 10 + 10 = 20. Çarpma, toplama işleminden önce yapılır.

5. B: Bir sayıyı sıfıra bölmek matematiksel olarak tanımsızdır, bu yüzden Excel #DIV/0! (Division by Zero) hatası gösterir.

Sonraki derse hazırlanın: Bu dersle dört işlem formüllerini öğrendiniz. Ders 6'da, İleri Formüller'de veri setlerinin ortalamasını bulacak, belirli koşullara göre hücreleri sayacak ve "eğer-ise" mantığı ile koşullu hesaplamalar yapacaksınız. İstatistik ve karar verme problemlerini formüllerle çözeceğiz.