Ne Sıklıkla? Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency)

Bir önceki derste be going to ve will ile gelecekten nasıl bahsedeceğimizi öğrendik. Bu derste ise günlük hayatta çok sık kullanacağın bir konuya geçiyoruz: bir şeyi ne sıklıkla yaptığını anlatmak. Bir sonraki derste hobiler ve boş zaman aktiviteleri üzerine konuşmaya devam edeceğiz; bu yüzden sıklık zarflarını iyi öğrenmek, o dersteki cümleleri kurmanı kolaylaştıracak.

Bu derste ne öğreneceksin?

• Sıklık zarflarının (always, usually, often, sometimes, never vb.) anlamlarını ve yüzdesel sırasını
• Sıklık zarflarının cümle içindeki doğru yerini (be fiili ile ve diğer fiillerle farkı)
• Hobiler ve günlük alışkanlıklar hakkında konuşurken bu zarfları kullanmayı
• Türk öğrencilerin bu konuda sık yaptığı yer hatalarını fark edip düzeltmeyi

Kelimeler

Dil bilgisi / kalıp

Sıklık zarfları, bir işi ne kadar sık yaptığımızı gösterir. Aşağıdaki sıralama, %100'den %0'a doğru gider:

• always (%100) - her zaman
• usually (%90) - genellikle
• often (%70) - sık sık
• sometimes (%50) - bazen
• rarely / hardly ever (%10) - nadiren
• never (%0) - asla

Kural 1 — 'be' fiili ile (am/is/are): Sıklık zarfı, be fiilinden sonra gelir.

Formül: Özne + am/is/are + sıklık zarfı + ...

She is always late. (O her zaman geç kalır.) — 'always' fiilden değil, 'is'ten sonra geliyor.

Kural 2 — diğer fiillerle (play, go, watch vb.): Sıklık zarfı, fiilden önce gelir.

Formül: Özne + sıklık zarfı + fiil + ...

I usually play football. (Genellikle futbol oynarım.) — 'usually' özneden sonra, 'play' fiilinden önce.

Türkçe ile fark: Türkçede sıklık zarfını cümlenin başına da koyabiliriz ('Genellikle futbol oynarım' veya 'Futbol genellikle oynarım'), ama İngilizcede yeri sabittir: be fiiliyle sonrasında, diğer fiillerle öncesinde. 'never' kelimesi olumlu bir cümleyi olumsuz yapar, bu yüzden 'never' ile birlikte 'not' kullanılmaz. Örneğin: I never go there. doğrudur, I don't never go there. yanlıştır.

Örnek cümleler

I always brush my teeth before bed.
Yatmadan önce her zaman dişlerimi fırçalarım.

He is usually busy on Mondays.
O genellikle Pazartesi günleri meşguldür.

We often watch movies at the weekend.
Hafta sonu sık sık film izleriz.

They are sometimes late for class.
Bazen derse geç kalırlar.

She rarely eats fast food.
O nadiren fast food yer.

I never drink coffee at night.
Geceleri asla kahve içmem.

My father is hardly ever angry.
Babam neredeyse hiç sinirlenmez.

Do you often exercise in the morning?
Sabahları sık sık egzersiz yapar mısın?

We are never free on Fridays.
Cuma günleri asla boş değiliz.

My sister usually goes out with her friends.
Kız kardeşim genellikle arkadaşlarıyla dışarı çıkar.

Diyalog

A: What do you usually do in your free time?
Boş zamanında genellikle ne yaparsın?

B: I usually read books or listen to music. What about you?
Genellikle kitap okurum ya da müzik dinlerim. Ya sen?

A: I often play video games with my friends.
Genellikle arkadaşlarımla video oyunu oynarım.

B: Do you ever go to the gym?
Hiç spor salonuna gider misin?

A: Yes, I sometimes go on weekends. But I'm never there on weekdays.
Evet, bazen hafta sonları giderim. Ama hafta içi asla orada değilim.

B: That's interesting. My brother always goes every day!
İlginç. Kardeşim her gün gider!

A: Wow, that's a great habit. I'm too lazy for that.
Vay canına, harika bir alışkanlık. Ben bunun için fazla tembelim.

B: Haha, don't worry. We're all different!
Haha, merak etme. Hepimiz farklıyız!

Türklerin sık yaptığı hatalar

• Yanlış: I play always football. -> Doğru: I always play football. (Sıklık zarfı ana fiilden önce gelir, sonra değil.)
• Yanlış: She always is happy. -> Doğru: She is always happy. (Be fiili ile kullanıldığında zarf be fiilinden sonra gelir.)
• Yanlış: I don't never eat meat. -> Doğru: I never eat meat. ('never' zaten olumsuzluk anlamı taşır, 'don't' ile birlikte kullanılmaz.)
• Yanlış: Usually I am tired after work. (Yanlış değil ama daha doğal değil) -> Doğru: I am usually tired after work. (Zarfı cümle başına koymak yerine be fiilinden sonra kullanmak daha doğaldır.)
• Yanlış: He sometimes is late. -> Doğru: He is sometimes late. (Be fiiliyle kullanılan zarf, fiilden önce değil sonra gelmelidir.)

Alıştırma

1. I ______ (always) drink tea in the morning. (Doğru yeri bul ve cümleyi tamamla)
2. She ______ (usually) is at home on Sundays. Cümledeki hatayı düzelt.
3. 'Bazen sinemaya giderim.' cümlesini İngilizceye çevir.
4. We ______ go to the beach in winter. (never) Boşluğu doldur.
5. Doğru şıkkı seç: He is ___ late for meetings. a) never usually b) usually never c) usually
6. 'Asla domates yemem.' cümlesini İngilizceye çevir.
7. They ______ (often) watch TV after dinner. Boşluğu doldur.
8. Doğru şıkkı seç: ___ do you exercise? a) How often b) How always c) What sometimes

Cevap Anahtarı

1. I always drink tea in the morning.
2. She is usually at home on Sundays.
3. I sometimes go to the cinema.
4. We never go to the beach in winter.
5. c) usually
6. I never eat tomatoes.
7. They often watch TV after dinner.
8. a) How often

Telaffuz ipucu

• 'usually' kelimesinde 'su' kısmı Türkçedeki 'j' sesine benzer okunur: 'yu-ju-li'.
• 'often' kelimesinde bazı İngilizce konuşanlar 't' harfini telaffuz eder bazıları etmez; her iki şekil de doğrudur, ama 'ofın' şeklinde söylemek daha yaygındır.
• 'never' kelimesindeki 'e' sesi Türkçedeki 'e' değil, daha kapalı bir 'ı'ya yakın bir sestir: 'ne-vır'.